Het verschil tussen een relaxfauteuil en een sta-opstoel zit in de eerste plaats in de beweging: de relaxfunctie verandert de stand van rugleuning en benen, terwijl de sta-opfunctie de persoon naar een staande houding begeleidt. Een afstandsbediening bewijst niet dat beide functies aanwezig zijn. Om te kiezen moet u onderscheid maken tussen rusten, opstaan en eventuele hulp bij transfers. Sommige producten combineren meerdere mogelijkheden, maar geen enkele commerciële categorie beschrijft op zichzelf alle kenmerken van de aangeboden configuratie.
In het kort
Een elektrische fauteuil heeft niet vanzelfsprekend een sta-opfunctie: u moet nagaan welke onderdelen bewegen en voor welke activiteit. Verstelling van de rugleuning, kantelverstelling en verticale hoogteverstelling zijn geen synoniemen, en het aantal motoren verklaart op zichzelf niet hoe nuttig ze zijn. De keuze begint bij de handelingen van de persoon en bij de mogelijkheid om de bewegingen te bedienen. Ook de hulp bij het opstaan blijft iets anders dan een zijwaartse transfer en dan het werk van een tillift.
Afstandsbediening en motoren zeggen niet alles over de categorie
Twee fauteuils kunnen een vergelijkbare handbediening hebben en toch heel verschillende mogelijkheden bieden. Bij het ene model regelen de knoppen rugleuning en voetensteun; bij het andere sturen ze ook de sta-opbeweging aan. De kleur van de bediening of het aantal knoppen is niet genoeg om te herkennen wat u nodig hebt.
Wanneer u een productblad leest, houd dan drie vragen uit elkaar: wat beweegt er, in welke richting en voor welke activiteit? ‘Gaat omhoog’ is een onvolledig antwoord, want het kan gaan om de persoon die overeind wordt geholpen of om de hele constructie die van hoogte verandert.
Dit onderscheid is er niet om de aankoop ingewikkelder te maken. Het helpt u de behoefte te beschrijven zonder te vertrouwen op een term die elke leverancier anders zou kunnen presenteren. Een demonstratie van de beweging vragen is vaak nuttiger dan twee handelsnamen met elkaar vergelijken.
Elektrische relaxverstelling: de rusthouding aanpassen
Een elektrische relaxfauteuil kan rugleuning en voetensteun verstellen om te lezen, televisie te kijken of te rusten. Hoe de onderdelen samenwerken, hangt af van het mechanisme en de configuratie: dat mag u niet alleen afleiden uit de aanduiding ‘relax’.
De rugverstelling verandert de hoek van de rugleuning ten opzichte van de zitting. De ondersteuning van de benen kan daarmee gekoppeld zijn of afzonderlijk te bedienen zijn, afhankelijk van het product. U moet nagaan of de gewenste stand bereikt kan worden zonder een andere, ongewenste verstelling op de koop toe te nemen.
Een goede uitleg gaat ook over de terugkeer naar de zithouding en over waar de bediening ligt tijdens het rusten. Niet alleen de foto in de meest uitgeklapte stand telt. Als rust de behoefte is, blijft het controleren van steunvlakken en verhoudingen even belangrijk als het kennen van het bewegingsbereik.
Sta-opfunctie: een overgang begeleiden, niet alles overnemen
De sta-opfunctie verandert de stand van de zitting om de persoon naar een staande houding te begeleiden. Ze kan nuttig zijn wanneer die overgang passende hulp vraagt; in omgekeerde richting kan ze het weer gaan zitten begeleiden, zoals de functie is ontworpen. [1]
Dat betekent niet dat de persoon wordt opgetild en naar een andere plek wordt verplaatst, zoals met een tillift. De functie garandeert geen evenwicht, eerste stap of lopen na de beweging. Het gebruik moet worden afgestemd op de werkelijke mogelijkheden en op de adviezen die u hebt gekregen wanneer er zorgbehoeften zijn.
Er bestaat geen regel als ‘twee signalen van moeite betekenen automatisch een sta-opstoel’. Ook een zelfstandige persoon kan voor het comfort een compleet product kiezen; iemand met aanzienlijke beperkingen heeft misschien vooral toegang vanaf de zijkant, andere hulpmiddelen of een gespecialiseerde zitvoorziening nodig.
De keuze hangt dus niet af van een etiket dat op de persoon wordt geplakt. De pagina’s over verschillende mobiliteitsbehoeften helpen om de situatie in kaart te brengen voordat u de nuttige kenmerken selecteert.
Verticale hoogteverstelling, kantelverstelling en vlakke ligstand voor transfers: drie toelichtingen
De hoogte van de hele constructie
De verticale hoogteverstelling brengt de hele fauteuil omhoog of omlaag, terwijl de persoon blijft zitten of liggen. Ze kan de hoogte gunstiger maken voor een zorghandeling of voor een oppervlak waar de fauteuil naast moet komen. Het is niet gewoon een andere naam voor de sta-opfunctie. [1]
De kanteling van zitting en rugleuning samen
De kantelverstelling (Tilt in Space) kantelt zitting en rugleuning samen. Dat is iets anders dan de verstelling van de rugleuning, die de hoek tussen beide verandert. Zero Gravity is daarentegen een stand die ontstaat door meerdere verstellingen te combineren, niet de naam van één motor. [1]
Het ligvlak dat naast het bed kan worden geplaatst
Bij Sollevita maken de volledig vlakke ligstand (180°), de verticale hoogteverstelling en het geheel afneembare zijpaneel samen de vlakke ligstand om transfers te vergemakkelijken mogelijk. Ze kunnen de voorbereiding van sommige transfers makkelijker maken, maar vervangen niet automatisch het personeel, de technieken of de hulpmiddelen die nodig zijn. Dat er een ligvlak is, bevestigt nog niet dat elke transfer mogelijk is. [1]
Een tabel die termen omzet in vragen
Niet alle fauteuils hebben de genoemde functies. Gebruik deze tabel om een beschrijving te lezen, zonder kenmerken toe te schrijven aan een model dat ze niet vermeldt.
| Omschrijving in het productblad | Wat moet worden verduidelijkt | Nuttige vraag |
|---|---|---|
| Elektrische relaxverstelling | Verstelbare onderdelen en samenhang tussen de bewegingen | Kan ik de gewenste stand bereiken zonder andere verplichte verstellingen? |
| Sta-opfunctie | Begeleiding naar de staande houding | Hoe verlopen de beweging en het weer gaan zitten? |
| Verticale hoogteverstelling | Verandering van de hoogte van de hele constructie | Blijft de persoon zitten of liggen terwijl de hoogte verandert? |
| Kantelverstelling | Kanteling van zitting en rugleuning samen | Staat die los van de verstelling van de rugleuning? |
| Volledig vlakke ligstand (180°) | Liggende stand en steunvlakken | Hoe worden lichaam en benen ondersteund en hoe komt u weer terug? |
| Vlakke ligstand om transfers te vergemakkelijken | Plaatsing naast een ander oppervlak en toegang vanaf de zijkant | Welke onderdelen zijn nodig en welke compatibiliteit moet nog worden beoordeeld? |
De tabel is geen ranglijst. Een functie die aanwezig maar niet relevant is, maakt de keuze niet automatisch beter. Omgekeerd verdient een onmisbare beweging die niet is verduidelijkt een vraag vóór de bestelling, ook als alle andere elementen overtuigend lijken.
De vergelijking begint bij drie activiteiten, niet bij een diagnose
Schrijf op wat u anders zou willen doen: rusten, opstaan, aan tafel zitten of met hulp van plek wisselen. Noteer per activiteit wie er nu bij betrokken is en wat moeilijk gaat. Een extra demonstratie is niet nodig als de overgang nu al zwaar is.
De openbare informatie van Mon Parcours Handicap raadt aan de keuze van een hulpmiddel te koppelen aan activiteiten, omgeving en hulpbehoefte. Dat is een richtinggevend principe, geen aanbeveling voor een specifieke fauteuil. [2]
Als iemand lang zit, volstaat het antwoord ‘er zijn minstens twee motoren nodig’ niet. Wat telt, zijn maten, steunvlakken, oppervlakken, verstellingen die werkelijk nuttig zijn en de beschikbare hulp. Evenzo hoeft een jonge of zelfstandige persoon niet te worden uitgesloten van een geavanceerd product, alleen omdat die vandaag nog geen sta-opfunctie nodig heeft.
Hoe Sollevita zich verhoudt, zonder de functies door elkaar te halen
Sollevita is één compleet product en is uitgerust met minimaal 5 en tot 8 onafhankelijke motoren, uitsluitend afhankelijk van het draagvermogen. De stoel biedt de sta-opfunctie, de relaxfunctie, de elektrisch verstelbare hoofdsteun Push Head, de kantelverstelling (Tilt in Space), Zero Gravity, de volledig vlakke ligstand (180°), de verticale hoogteverstelling en de vlakke ligstand om transfers te vergemakkelijken. Sommige standen ontstaan door meerdere verstellingen te combineren. [1]
De drielaagse zitopbouw, de hoge rugleuning, de zitbreedtes van 52 of 63 cm en de drie beschikbare zitdieptes maken de beoordeling compleet. Een functie compenseert geen zitting met verkeerde verhoudingen, net zoals een goede vulling geen ontbrekende beweging toevoegt. [1]
De vergelijking van de echte verschillen van Sollevita gaat dieper in op de constructie en de service. Deze gids helpt u juist de betekenis van de termen te herkennen, voordat u producten en specifieke uitrusting vergelijkt.
Wielen en accu betekenen geen elektrisch aangedreven fauteuil
De lithiumaccu van Sollevita voedt de motoren van de verstellingen. Met het handmatig verrijdbare onderstel kan de fauteuil binnenshuis over korte afstanden worden verplaatst, met hulp en met de persoon erin; het is geen elektrisch aandrijfsysteem. Ook een productblad dat beide noemt, moet u lezen zonder er mogelijkheden aan toe te voegen die niet worden vermeld. [1]
Evenmin mag u uitgaan van een algemeen geldend gedrag bij een stroomstoring. Resterende gebruiksduur, opladen en de voorgeschreven werkwijze hangen af van het geïnstalleerde systeem en de bijbehorende instructies. Het woord ‘accu’ garandeert geen onbeperkt beschikbare energie.
Voor wie zelfstandig een rolstoel gebruikt, kan dit onderscheid doorslaggevend zijn. De fauteuil biedt een andere zitplek; hij mag niet worden voorgesteld als gelijkwaardige vervanging van het hulpmiddel waarmee de persoon zelf bepaalt waar die naartoe gaat.
De bekleding verandert de functie niet, maar wel het onderhoud
Nadat u de bewegingen hebt onderscheiden, kijkt u hoe de fauteuil in het dagelijks gebruik wordt onderhouden. Een prettige bekleding kan belangrijk zijn voor de persoon, maar toont op zichzelf niet aan dat de hoes afneembaar of makkelijk te vervangen is. Vraag welke onderdelen kunnen worden verwijderd en welke instructies bij het materiaal horen, zonder eigenschappen af te leiden uit een foto.
Deze controle voorkomt nog een misverstand: een product ‘zorgfauteuil’ noemen bewijst niet automatisch dat elke zorghandeling eenvoudig is. Bij Sollevita zijn zowel de buitenhoes als de onderliggende hoes afneembaar, en de modulaire constructie maakt ingrepen aan herkenbare onderdelen mogelijk. Dat zijn vermelde kenmerken van het product, geen automatische gevolgen van de categorie. [1]
Hetzelfde criterium geldt voor de uitstraling. Een huiselijk uiterlijk sluit zorgfuncties niet uit, en een technischer beeld bewijst niet dat de stoel geschikt is voor een bepaalde persoon. Door beeld, beweging en onderhoud te scheiden, kunt u de inhoud vergelijken zonder op basis van de stijl eigenschappen toe te kennen.
Wat u tijdens een demonstratie kunt vragen
Vraag om de bewegingen afzonderlijk te zien, de bedieningsknoppen te leren herkennen en te begrijpen hoe u terugkeert naar de vorige stand. De persoon hoeft niet elke beweging over het volle bereik of elke combinatie uit te proberen. De relevante activiteiten en de omstandigheden van gebruik bepalen wat er wordt uitgeprobeerd.
Als er hulp nodig is, betrek dan iemand die de situatie kent. Een verkoper kan het product uitleggen zonder degene te zijn die bepaalt hoe een complexe transfer moet verlopen. Door die rollen gescheiden te houden, voorkomt u zowel improvisatie bij het uitproberen als verkeerde verwachtingen over de levering.
Controleer voordat u de koop afrondt of de getoonde configuratie overeenkomt met de configuratie in de offerte. Een interessante demonstratie op een ander model bevestigt niet dat het product dat voor u wordt voorbereid dezelfde mogelijkheden heeft.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een relaxfauteuil en een sta-opstoel?
De relaxfunctie gaat over de verstellingen voor het rusten; de sta-opfunctie begeleidt naar de staande houding. Sommige producten bieden beide mogelijkheden. U moet de werkelijke bewegingen nagaan en ze niet afleiden uit de afstandsbediening.
Helpt een fauteuil met afstandsbediening altijd bij het opstaan?
Nee. De bediening kan alleen rugleuning en voetensteun of andere verstellingen aansturen. De sta-opfunctie moet uitdrukkelijk worden vermeld en uitgelegd in de configuratie die u overweegt.
Zijn verticale hoogteverstelling en sta-opfunctie synoniemen?
Nee. De eerste verandert de hoogte van de hele constructie terwijl de persoon blijft zitten of liggen; de tweede begeleidt de overgang naar de staande houding. Ze voorzien in verschillende behoeften.
Hoeveel motoren zijn er nodig om comfortabel te zitten?
Er bestaat geen aantal dat comfort garandeert. U moet begrijpen welke bewegingen nuttig zijn en hoe ze samengaan met maten en steunvlakken. Bij Sollevita hangt het aantal motoren af van het draagvermogen, niet van een comfortscore.
Vervangt de sta-opfunctie een tillift?
Nee. Ze begeleidt een andere beweging en zorgt niet vanzelf voor de transfer van iemand die een tillift nodig heeft. De werkwijze en de passende hulpmiddelen moeten op basis van de werkelijke situatie worden bepaald.
Kan een zelfstandige persoon kiezen voor een zorgfauteuil met sta-opfunctie?
Ja. Iemand kan verstellingen, steunvlakken en bouwkwaliteit wensen, ook zonder dat er nu zorgbehoeften zijn. De keuze moet aansluiten bij activiteiten en voorkeuren, zonder kunstmatig zorgen over de toekomst op te roepen.
Bronnen
[1] Sollevita / La Castellana — Zorgfauteuil met sta-opfunctie: functies, constructie en technische gegevens
[2] Mon Parcours Handicap — Frans overheidsportaal — Welke vragen moet u zich stellen voordat u een technisch hulpmiddel kiest? (in het Frans)
Toets de functies aan uw dagelijks leven
Maak onderscheid tussen de activiteiten rond rusten, opstaan en hulp die voor u belangrijk zijn. De productpagina van Sollevita beschrijft de beschikbare mogelijkheden; het Sollevita-team kan u helpen om duidelijk te krijgen welke controles nodig zijn voor de persoon en voor de omgeving.
