Een prioriteit stellen betekent niet dat je de andere behoeften negeert. Het betekent kiezen welk probleem de maat, de functies, de proef en de indeling van de kamer moet sturen, terwijl de andere behoeften als secundaire vereisten worden beschouwd.
De frequentie observeren is het eerste filter. Een transfer die heel moeilijk is maar één keer per dag plaatsvindt, kan een specifiek hulpmiddel vereisen; een ongemakkelijke zit gedurende tien uur kan de dagelijkse prioriteit van de stoel zijn.
De verzorgde persoon erbij betrekken houdt de beslissing verbonden met de doelen. Het gezin kan vooral bang zijn voor de transfer, terwijl de persoon zelf eerst wil kunnen rusten of deelnemen aan de maaltijden.
In het kort
- Opstaan, blijven zitten en transfers zijn drie verschillende bedoelingen en worden niet door dezelfde functie opgelost.
- De prioriteit volgt uit frequentie, ernst, het aantal betrokken personen en de praktische gevolgen.
- Een verkeerde maat kan alle functies ondermijnen, dus breedte en diepte blijven basisvoorwaarden.
- Sollevita kan meerdere behoeften combineren, maar de proef moet beginnen bij de belangrijkste.
- De matrix moet worden bijgewerkt wanneer de zelfredzaamheid, de mantelzorger, de kamer of de hulpmiddelen veranderen.
Verdieping afhankelijk van de situatie
- Als de mantelzorger bijna de hele dag ingrijpt, verdiep je dan in hoe je de dag indeelt bij een situatie van sterke afhankelijkheid.
- Als de persoon een groot deel van de tijd in bed doorbrengt, verdiep je dan in wanneer een stoel kan worden overwogen voor een bedlegerige persoon.
Hoe kies je een zorgstoel voor een zorgbehoevende: drie problemen, drie verschillende vragen
Opstaan roept de vraag op of de persoon het gewicht draagt en de beweging voorbereidt. De liftfunctie kan de overgang begeleiden, maar vervangt geen tillift wanneer er onvoldoende medewerking is.
Blijven zitten roept de vraag op hoeveel uur, in welke houding en met welke mogelijkheden om van positie te veranderen. De zitting, de diepte, de hoofdsteun en tilt-in-space (kantelen) worden belangrijker dan alleen het opstaan.
Transfers roepen de vraag op tussen welke oppervlakken, vanaf welke kant, met welke hulpmiddelen en met hoeveel personen. Verticale lift, verwijderbare zijkant en de liggende positie zijn hulpmiddelen die je binnen een procedure moet controleren.
Verzorging krijgen roept een vierde, overkoepelende vraag op: op welke hoogte en met welke toegang werkt de mantelzorger? Deze behoefte kan de configuratie wijzigen, ook wanneer het niet het belangrijkste probleem is.
De prioriteitenmatrix
Een score toekennen levert geen voorschrift op, maar maakt de discussie minder emotioneel. Elk gezin kan een schaal van één tot drie gebruiken en de reden voor de toegekende waarde uitleggen.
| Behoefte | Frequentie | Ernst indien onbehandeld | Betrokken personen | Belangrijkste technische vraag |
|---|---|---|---|---|
| Opstaan | Hoe vaak per dag? | Afzien van opstaan, terugvallen in de zit, overbelasting | Persoon, eventuele begeleider | Draagt de persoon het gewicht en gebruikt hij voeten/armleuningen? |
| Blijven zitten | Hoeveel uur achtereen? | Pijn, wegglijden, voortdurend corrigeren | Persoon en mantelzorger om te herpositioneren | Zijn de zitting, diepte, steun en houdingsveranderingen toereikend? |
| Rusten | Hoeveel pauzes en hoe lang? | Herhaalde transfers, vermoeidheid, slaap die niet goed wordt opgevangen | Persoon en wie hem terug naar bed brengt | Is er reclinatie, tilt-in-space (kantelen) of ligstand 180° nodig? |
| Transfers | Hoeveel en tussen welke oppervlakken? | Bijna-vallen, het gewicht opvangen, twee mantelzorgers | Persoon, mantelzorger, eventuele professional | Welke kant, hoogte en hulpmiddel zijn nodig? |
| Verzorging | Hoeveel handelingen rond de persoon? | Bukken, onvoldoende toegang, lange handelingstijden | Verzorger/familie | Zijn verticale lift en verwijderbare zijkant relevant? |
Wanneer opstaan de prioriteit is
Het meest vermoeide moment van de dag observeren voorkomt dat je het opstaan alleen onder gunstige omstandigheden beoordeelt. Voeten, armleuningen, hoogte en rompcontrole moeten samen worden geprobeerd.
De liftfunctie geleidelijk gebruiken kan een gedeeltelijk zelfredzame persoon begeleiden. De functie mag de persoon niet uit de zitting duwen of nuttige vermogens zonder reden vervangen.
Het gaan zitten beoordelen is even belangrijk als het opstaan. Zich laten vallen kan het belangrijkste probleem blijven, ook wanneer de persoon erin slaagt de staande positie te bereiken.
Het gebrek aan draagvermogen erkennen verschuift de prioriteit naar transfers en specifieke hulpmiddelen, in plaats van simpelweg de slag van de lift te vergroten.
Wanneer blijven zitten en rusten de prioriteit zijn
De uren in de zit tellen maakt duidelijk of comfort en onderhoud de aankoop moeten sturen. Iemand die het grootste deel van de dag in de stoel blijft, vraagt om een andere beoordeling dan wie hem een uur gebruikt.
Diepte, breedte en voetsteun opmeten voorkomt voortdurend corrigeren. Gemotoriseerde functies compenseren geen zitting die niet bij de persoon past.
Afwisselen tussen reclinatie en tilt-in-space (kantelen) kan verschillende houdingen bieden, terwijl de ligstand 180° een meer uitgestrekte pauze mogelijk kan maken. Geen van deze bewegingen mag worden voorgesteld als klinische preventie.
Het beheer van stoffen, afneembare bekleding en reserveonderdelen wordt onderdeel van de prioriteit wanneer maaltijden, rust en verzorging op dezelfde plek plaatsvinden.
Wanneer transfers de prioriteit zijn
Vertrek en aankomst beschrijven voorkomt dat je in het abstracte over transfers praat. Bed-stoel, rolstoel-stoel en stoel-staan vragen om verschillende oplossingen.
Een zijkant vrijmaken kan een zijdelingse barrière wegnemen. Verticale uitlijning kan een hoogteverschil verkleinen. Deze omstandigheden bepalen op zichzelf niet de techniek.
De al aanwezige patiëntenlift controleren voorkomt dat twee hulpmiddelen elkaar hinderen. Onderstel, arm, tilband en ruimte moeten worden opgemeten.
Een professional erbij betrekken is nodig wanneer de persoon het gewicht niet draagt, de romp bezwijkt of de mantelzorger een groot deel van het lichaam opvangt.
First-party voorbeeld: de favoriete functie was niet de prioriteit
Zero Gravity tonen tijdens een demo kan de aandacht trekken, maar het gezin kan ontdekken dat het dagelijkse probleem de verkeerde zitdiepte en het gaan zitten in de avond is. De matrix brengt de keuze terug naar de werkelijke behoefte.
De kaartjes rangschikken kan onthullen dat de mantelzorger de transfer dringend vindt, terwijl de persoon de tafel en de rust op de eerste plaats zet. Het advies moet beide perspectieven samenbrengen.
Eerst de prioriteit uitproberen maakt het mogelijk het product streng te beoordelen. Pas daarna controleer je de secundaire functies, zodat je een automatische lijst met opties vermijdt.
Hoe je de prioriteit omzet in aankoopvereisten
“Opstaan” vertalen naar vereisten betekent voetsteun, hoogte, armleuningen, slag en de mogelijkheid om te stoppen specificeren. Het woord alleen volstaat niet.
“Rusten” vertalen betekent de duur, de voorkeurshouding, de hoofdsteun, de beenlengte en de manier van terugkeren naar de zit aangeven.
“Transfer” vertalen betekent de oppervlakken, kant, hoogteverschil, hulpmiddelen, resterende vermogens en betrokken personen aangeven.
“Verzorging” vertalen betekent de handelingen, de hoogte van de mantelzorger, de zijdelingse toegang, beschermingen en frequentie opsommen.
Eisen dat deze vereisten in de offerte staan maakt de offerte controleerbaar en vermindert misverstanden na de levering.
Een methode in vijf stappen voor het familiegesprek
De dag beschrijven zonder het product al te noemen voorkomt dat de discussie begint bij de favoriete functie. Iedereen vertelt wanneer hij ingrijpt, wat er gebeurt en welk resultaat hij zou willen bereiken.
Feiten en angsten scheiden helpt om niet automatisch de hoogste prioriteit toe te kennen aan de meest beangstigende gebeurtenis. Een bijna-val moet serieus worden genomen, maar ook tien uur ongemakkelijk zitten vraagt om een concreet antwoord.
De verzorgde persoon aan het woord laten houdt wensen en opgaven zichtbaar. Hij kan het aan tafel eten als prioriteit zien, terwijl het gezin de aandacht op het opstaan richt.
Een gedeelde score toekennen aan frequentie, ernst en organisatorische belasting maakt de verschillen in perspectief transparant. De score beslist niet op zichzelf, maar dwingt je de redenen uit te leggen.
De hoogst geklasseerde behoefte omzetten in een waarneembare proef sluit het gesprek af met een praktische stap. De proef kan gaan over opstaan, dertig minuten blijven zitten, toegang tot de tafel of verenigbaarheid met een hulpmiddel.
De beslissingen vastleggen voorkomt dat de offerte wordt beoordeeld op andere criteria dan afgesproken. De matrix kan bij de aanvraag worden gevoegd en na de demonstratie worden bijgewerkt.
Verschillende succescriteria per prioriteit
Het opstaan beoordelen betekent voeten, controle, tijd en de behoefte aan hulp observeren, niet alleen controleren of de zitting omhoog komt.
Het blijven zitten beoordelen betekent lang genoeg blijven zitten om steun, wegglijden, het gebruik van de bediening en comfort na de eerste indruk te observeren.
Het rusten beoordelen betekent overgaan naar de gekozen positie en weer terug, en daarbij de hoofdsteun en het vermogen om hulp te roepen controleren.
De transfer beoordelen betekent oppervlakken en ruimte opmeten en degene erbij betrekken die de procedure heeft bepaald, zonder risicovolle handelingen na te bootsen om het product te demonstreren.
De verzorging beoordelen betekent de echte mantelzorger rond de stoel laten werken en controleren of hoogte en toegang onnodige handelingen verminderen.
Het resultaat vergelijken met het opgeschreven doel voorkomt vage oordelen als “hij lijkt comfortabeler”. Het gezin kan controleren of de overgang minder hulp vraagt, of de persoon stabieler blijft of de functie daadwerkelijk wordt gebruikt.
Wanneer je de volgorde van de behoeften opnieuw beoordeelt
Opnieuw beoordelen na een ziekenhuisopname of een val is nodig omdat zelfredzaamheid en angst snel kunnen veranderen. De eerdere prioriteit beschrijft de dag misschien niet meer.
Opnieuw beoordelen wanneer de mantelzorger wisselt voorkomt dat je een procedure aanhoudt die niet past bij de lengte, kracht of opleiding van de nieuwe persoon.
Opnieuw beoordelen wanneer een ander hulpmiddel wordt geïntroduceerd maakt het mogelijk stoel, bed, rolstoel en lift op elkaar af te stemmen.
Opnieuw beoordelen wanneer de persoon een functie weinig gebruikt helpt te begrijpen of die niet nodig is, moeilijk te bedienen is of niet goed is uitgelegd.
Volgende stap
Rangschik opstaan, blijven zitten/rusten en transfers van het meest naar het minst dringende probleem. Geef voor elk de frequentie, het gevolg en de betrokken personen aan: het Sollevita-team zal deze volgorde gebruiken om de proef en de offerte op te bouwen. Bewaar de matrix om hem na de levering met de ervaring te vergelijken en werk hem regelmatig bij samen met de persoon, het gezin en de betrokken professionals.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Wat is de belangrijkste behoefte voor een zorgbehoevende persoon?
Er is geen antwoord dat voor iedereen geldt. Het moet worden geordend op basis van frequentie, ernst, betrokken personen en de doelen van de persoon.
Is de meest complete functie altijd de beste keuze?
Nee. Een geavanceerde functie heeft alleen waarde als ze inspeelt op een echte activiteit en in de beschikbare ruimte kan worden gebruikt.
Zijn opstaan en transfer hetzelfde?
Nee. Het opstaan begeleidt naar de staande positie; de transfer verplaatst de persoon tussen oppervlakken en kan andere hulpmiddelen vereisen.
Kan rusten de prioriteit zijn, ook als er motorische beperkingen zijn?
Ja, vooral wanneer de persoon veel uren zittend doorbrengt of herhaalde transfers moet maken om te rusten.
Wie bepaalt de prioriteit?
De persoon wanneer hij zich kan uiten, het gezin, de mantelzorger en de professionals voor de klinische en veiligheidsaspecten.
Moet de matrix in de offerte worden opgenomen?
Ze kan worden bijgevoegd of vertaald naar duidelijke vereisten, zodat product en diensten worden vergeleken op basis van de werkelijke behoefte.
