Sta-opstoel voor mensen met Parkinson: opstaan, rusten en transfers

Opstaan uit een stoel vraagt een precieze volgorde: de voeten goed neerzetten, het bekken verplaatsen, de romp naar voren buigen, het gewicht overbrengen en ten slotte benen en romp strekken. Bij Parkinson kan deze volgorde voor een deel minder automatisch verlopen. Iemand kan heel goed weten wat hij of zij wil doen, maar toch meer tijd nodig hebben om de beweging in gang te zetten of te coördineren.

Een erg lage, diepe of te zachte zitting kan een extra obstakel vormen. Een sta-opstoel bij Parkinson moet een stabiele basis, goed bereikbare armleuningen en maten bieden die bij het lichaam passen. Sollevita is verkrijgbaar met een zitbreedte van 52 of 63 cm en drie zitdieptes; de sta-opfunctie brengt het bekken geleidelijk omhoog en naar voren en kan onderweg worden gestopt, zodat de mate van hulp wordt afgestemd op het moment van de dag.

Ook het weer gaan zitten verdient aandacht. Sommige mensen komen wel tot staan, maar verliezen in de laatste centimeters van het neerdalen de controle en laten zich uiteindelijk in de stoel vallen. In omgekeerde richting gebruikt, kan de sta-opfunctie ook de terugweg naar de zitting begeleiden. Ze vervangt evenwicht en motorisch vermogen niet, maar kan meer rust en controle brengen in een fase die anders bruusk neerploffen of handmatig ingrijpen door degene die helpt zou vragen.

Duizeligheid of zwakte bij het opstaan moet worden onderscheiden van stijfheid. Bij Parkinson kan orthostatische hypotensie optreden: een daling van de bloeddruk bij de overgang van zitten of liggen naar staan. Een geleidelijke beweging vermijdt een abrupte overgang, maar neemt de oorzaak niet weg: een licht gevoel in het hoofd, wazig zien, onvast staan of flauwvallen moeten aan de arts worden gemeld.

Een goede zitting is niet hetzelfde als een zitting die in de eerste minuut lekker zacht aanvoelt. Een te zachte stoel kan het bekken laten wegzakken en het voorbereiden van het opstaan moeilijker maken. Een te diepe zitting kan iemand dwingen ver naar voren te schuiven voordat het gewicht boven de voeten komt; een te hoge zitting kan de voeten minder stabiel op de grond laten staan. Breedte, diepte, hoogte en de positie van de armleuningen moeten dus samen worden beoordeeld.

Sollevita heeft een drielaagse zitopbouw, met een geveerde zitbasis, individueel verpakte pocketveren en een comfortlaag bovenop. De hoge rugleuning biedt steun over de hele rug, terwijl de elektrisch verstelbare hoofdsteun Push Head het mogelijk maakt de steun voor hoofd en nek bij de verschillende hellingshoeken aan te passen. Een afneembare buitenhoes en onderliggende hoes, afneembare onderdelen en een modulaire opbouw maken het bovendien eenvoudiger om een sta-opstoel te onderhouden die bij Parkinson elke dag vele uren wordt gebruikt.

De armleuningen zijn nuttige houvasten voor de handen bij het voorbereiden van het opstaan en bij het weer gaan zitten. Ze moeten wel binnen bereik liggen en de juiste verhoudingen hebben. Een stabiel steunpunt kan helpen om de beweging te ordenen; het mag geen punt worden waarbij degene die helpt aan de persoon trekt of hem of haar dwingt te bewegen voordat die er klaar voor is.

Bij Parkinson kan dezelfde persoon in de loop van de dag verschillende houdingen willen aannemen. In de relaxstand worden rugleuning, voetensteun en Push Head bijgesteld om te lezen, televisie te kijken of te rusten. De kantelverstelling (Tilt in Space) kantelt zitting en rugleuning samen en houdt de hoek tussen beide stabieler. Zo kan de positie in de ruimte veranderen zonder dat de persoon telkens bekken en romp opnieuw hoeft te verplaatsen.

De Zero Gravity-stand combineert kantelverstelling, rugleuning en voetensteun en brengt benen en voeten boven hartniveau. Dat kan de veneuze terugstroom bevorderen, de doorbloeding van de benen ten goede komen en het gevoel van lichtheid en comfort vergroten. Het is een relaxstand, geen behandeling van stijfheid, freezing of Parkinson.

Met de volledig vlakke ligstand (180°) kan de persoon gaan liggen voor een kort dutje of een pauze, zonder dat daarvoor meteen een transfer naar bed nodig is. Dat kan handig zijn op dagen met meer vermoeidheid, maar het betekent niet dat Sollevita voor iedereen of voor de hele nacht het bed vervangt. De waarde zit in meer mogelijkheden op één en dezelfde plek.

Met het handmatig verrijdbare onderstel kan Sollevita ten slotte binnenshuis worden verplaatst terwijl de persoon erin blijft zitten, over geschikte routes en volgens de instructies. Dat kan een transfer besparen die alleen nodig zou zijn om van kamer te wisselen. Het onderstel vervangt het lopen niet zolang dat nog veilig en zinvol is, en maakt van de fauteuil ook geen rolstoel voor buiten.

Een stoel met veel functies is alleen nuttig als de persoon of degene die helpt hem goed en zonder verwarring kan bedienen. Tijdens het adviesgesprek moet worden nagegaan waar de handbediening komt te liggen, met welke hand die wordt gebruikt, of de knoppen in de verschillende standen bereikbaar zijn en of de beweging zonder haast op het gewenste punt kan worden gestopt.

Na het opstaan kan iemand een paar seconden nodig hebben voordat hij of zij klaar is om te lopen. Als er een rollator of looprek wordt gebruikt, moet die al op de afgesproken plek staan, en degene die helpt moet de gebruikelijke volgorde aanhouden. Dat de stoel zijn beweging heeft voltooid, betekent niet dat de persoon het evenwicht en het vermogen om zelf in beweging te komen al heeft teruggevonden.

Ook bij de verstelling van de rugleuning, de kantelverstelling en het bewegen van de voetensteun moet worden gelet op de ruimte, de kabels en de houding van het lichaam. De technologie moet de routine eenvoudiger maken en geen sneller tempo opleggen dan de persoon aankan.

Sollevita is bijzonder compleet wanneer meerdere behoeften samenkomen: het opstaan is traag geworden, de persoon zit vele uren per dag, heeft verschillende rusthoudingen nodig, de transfers vragen meer organisatie of degene die helpt moet meerdere keren per dag bijspringen. Dankzij de onafhankelijke bewegingen kunnen de sta-opfunctie, de Push Head, de kantelverstelling, Zero Gravity, de volledig vlakke ligstand (180°), de verticale hoogteverstelling en de toegang van opzij op elkaar worden afgestemd zonder van product te wisselen.

De stoel vervangt geen fysiotherapie, ergotherapie, rollator of looprek, rolstoel, hoog-laagbed of tillift wanneer die nodig zijn. Hij moet goed passen binnen het geheel van hulpmiddelen en de adviezen die al voor de persoon zijn vastgesteld. Strategieën voor freezing, evenwicht en de eerste stap blijven onderdeel van het revalidatietraject.

Iemand die nog zelfstandig is, kan voor Sollevita kiezen vanwege het premium comfort, de drielaagse zitopbouw, de Push Head, Zero Gravity, de volledig vlakke ligstand (180°), de kwaliteit van de materialen en de duurzaamheid. De reserveonderdelen en de service die op de pagina Garantie & service worden beschreven, maken Sollevita ook een logische keuze voor wie een stoel wil die lang meegaat, ongeacht de huidige mate van zelfstandigheid.